History
A brief history
The wealthy Haarlem patron Jan Krol wanted to give a gift to the city around 1914. It was the then-mayor Sandberg who advised Krol to donate his money for a new city theater. The old theater on Jansstraat was increasingly inadequate and seen as shabby. Krol was willing to do this, but under two conditions: that he would not be publicly acknowledged as a patron and that the project would go to architect J.A.G. van der Steur. It wasn't until 1964 that it was revealed that Krol was the financier. Jan Krol continues to be remembered as the namesake of the recurring J.C. Krol Soirees, which is a fundraising dinner where Stadsschouwburg & PHIL Haarlem seeks donors for special projects. Unfortunately, Krol could not witness the opening of the Stadsschouwburg; he passed away in 1916.
In 1918, the theater opened festively with the play ‘De heks van Haarlem’ by Frederik van Eeden. Immediately after its opening, the theater became one of the most prominent theaters in the Netherlands. The most notable flourishing periods were the 1960s and 70s of the last century when Theatergroep Centrum made its home in Haarlem and the 'hippest' premieres took place in the theater. Freek de Jonge and Bram Vermeulen started their theater careers at the theater, and Herman van Veen had ample opportunity to try out programs.
Almost exactly 90 years after the opening of Stadsschouwburg Haarlem, the theater reopened its doors on Friday, September 26, 2008. Architect Erick van Egeraat beautifully renovated the Stadsschouwburg. On September 30, 1918, the Stadsschouwburg opened with the play De Heks van Haarlem, which Frederik van Eeden had written specifically for the new Stadsschouwburg. The Haarlem playwright Ad de Bont continues this tradition with a newly written work: Batte, a quirky musical. A lot has changed in the Stadsschouwburg during the period between De Heks van Haarlem and Batte.
Gevel
Wat opvalt aan de gerenoveerde Stadsschouwburg is de monumentale toneeltoren aan de achterkant van het gebouw. Erick van Egeraat heeft met deze toneeltoren duidelijk een verband gelegd met de Bavo Kathedraal aan de overkant van het water. Heel speciaal zijn de ornamenten van keramiek gemaakt door Babs Haenen. Wat meteen opvalt aan de binnenkant zijn de kleurige mozaïekwanden die Erick van Egeraat door het hele gebouw heeft aangebracht. Dit is een ferme knipoog naar de jaren waarin architect J.A.G.van der Steur het gebouw ontwierp.
Ingang en garderobe
De ingang van de Stadsschouwburg blijft op het Wilsonsplein, maar bevindt zich sinds 2008 iets onder straatniveau, gelegen aan een prachtig schuin aflopend plein, een ideaal nieuw ontmoetingspunt.
Het Schellinkje
Beneden aan de rechterkant is de lift. Deze lift bevindt zich in het voormalige trappenhuis naar het 2e balkon, het schellinkje. Het schellinkje had vroeger een aparte ingang, zodat het volk zich niet kon mengen onder de gegoede burgerij.
Bonbonnière
De zaal van de Stadsschouwburg, is de kern van het rijksmonument. Het goud op de wanden, het rode pluche (658 stoelen) en de door Boudewijn Groot en Anja Bak geschonken kroonluchter doen de naam bonbonnière eer aan.
Achtergebouw & toneeltoren
Dit is het domein van de acteurs, actrices, cabaretiers, zangers, danseressen en musici. Verboden gebied voor de bezoeker, maar toegankelijk voor publiek tijdens één van de theatrale rondleidingen. Hier ging het eigenlijk allemaal om. Het toneel was te klein, kleedkamers waren er te weinig en er was geen ruimte meer om de decors te herbergen. Deze problemen zijn nu allemaal de wereld uit. Aan de achterkant is een speciale ingang voor vrachtwagens die door middel van een enorme lift het achtertoneel kunnen oprijden. De toneeltoren is 24 meter hoog met voldoende plaats voor licht en decor. Het best bewaarde geheim van het achtergebouw is misschien wel het grote repetitielokaal met dezelfde dwarsdoorsnede als de toneelopening in de grote zaal. Hier kunnen theatergroepen in alle rust hun producties voorbereiden. Niet alleen professionele groepen kunnen dit lokaal huren. Ook de amateurs zijn van harte welkom.
Voor meer informatie lees het boek Het Geschenk van Ko van Leeuwen & Wim de Wagt.